Babesiose wordt overgedragen door besmette teken. Lang niet alle tekensoorten zijn geschikt voor het overbrengen van Babesiose. In Europa is maar EEN tekensoort bekend die als overbrenger kan fungeren. Deze teek heet Dermacentor Reticularis. Deze teek kon voorheen in Nederland niet overleven. Maar door de zachtere winters is hij tegenwoordig wel al in Nederland gesignaleerd. Een teek besmet zich door bloed te zuigen bij een besmette hond. Als zo'n teek vervolgens op een niet besmette hond terecht komt, kan deze hond geďnfecteerd raken.

Voor de goede orde, babesiose kan niet worden overgedragen op mensen.

Vanaf het moment dat een teek begint met drinken duurt het ongeveer 3 dagen voordat de ziektekiemen worden overgedragen op de hond. De ziektekiemen dringen door in de rode bloedcellen en gaan zich daar vermenigvuldigen, dit zorgt ervoor dat de rode bloedcellen openbarsten.
Voor de eerste symptomen optreden duurt dit 10-20 dagen.
Honden die geboren zijn in streken waar de ziekte vaak voorkomt kunnen jarenlang besmet zijn zonder ziek te zijn, omdat ze een bepaalde immuniteit hebben opgebouwd door de generatie's heen. Toch kan ook bij deze honden de ziekte zich ooit openbaren.

Een groot aantal verschillende symptomen kan optreden. Het zich in de huid vastzetten van de teek geeft vaak jeuk en irritatie. Zelfs na het loslaten van de teek kan er zich gedurende enige tijd een verdikking en ontsteking van de huid voordoen. Verder hebben honden met babesiose vaak koorts, een slechte eetlust en kunnen ze last hebben van braken. De slijmvliezen zijn bleek, maar soms zijn ze ook geel van kleur. Een van de meest opvallende symptomen is sterk rood verkleurde urine. Dit komt, omdat de bloedkleurstof, die normaal in rode bloedcellen zit door het kapot gaan van die cellen in het bloed komt. Deze kleurstof wordt vervolgens door de nieren uitgescheiden en komt in de urine terecht.
Als de ziekte wat langer duurt kan een dier in shock raken.

Ook al is er veel ophef over de ziekte, de ziekte zelf is niet altijd dodelijk.
Veel honden overleven de ziekte, echter niet allemaal. Als de hond de ziekte overleeft blijven er helaas vaak chronische verschijnselen bestaan voor de rest van zijn/ haar leven.
Deze chronische verschijnselen kunnen zijn: Een verhoogde hartslag, opgezette lymfeklieren, een vergrootte milt, onderhuidse bloedingen en bloedarmoede, geelzucht, zweren in de bek en/ of ademhalingsproblemen (ook hoesten). Helaas overlijden daardoor veel honden later alsnog.

Voor de behandeling wordt genoemd: Injectie van Imizol en indien nodig infuus of bloedtransfusie. En imidocarb dipropionaat (Carbedia®).

Preventie

Er zijn verschillende mogelijkheden om babesiose te voorkomen. Zoals eerder vermeld wordt de ziekte pas overgedragen na de derde dag dat de teek op de gastheer bivakkeert. Door voor een goede teken bestrijding te zorgen overleeft de teek die drie dagen niet en draagt de ziekte dus ook niet over. Wij adviseren hiervoor een goede tekenband.

Ook is het mogelijk de hond preventief tegen babesiose te behandelen alvorens af te reizen naar een risico- gebied. Deze bescherming duurt ongeveer 4 weken. Nadeel van deze methode is dat de medicijnen voor babesiose wel wat bijwerkingen kunnen hebben.

Als derde mogelijkheid bestaat er een inenting tegen babesiose. Deze enting is relatief duur, en biedt maar gedurende een paar weken een gedeeltelijke bescherming. Dit lijkt dus geen erg reële methode.
Helaas zijn de Spaanse jagers niet zo aardig dat ze de honden preventief behandelen of een tekenband omdoen. Dus oplettendheid is altijd belangrijk.
Bij twijfel of klachten altijd contact opnemen met de dierenarts.

- Tekst van Anita Pennings -

Ehrlichiose is een sluipende ziekte. De eerste symptomen volgen 5 tot 20 dagen na de besmetting: koorts, rillingen, gebrek aan eetlust, neerslachtigheid en bloedarmoede. Ze lijken erg op die van Babesiose en andere Spaanse ziektes, daarom is het belangrijk om bij klachten alle ziektes te testen.
Soms komt het ook voor dat Ehrlichiose in combinatie met Leishmaniose gezien wordt of met Babesiose.
De ziekte kan ook met andere verschijnselen gepaard gaan: gezwollen lymfeklieren, pijnlijke spieren en gewrichten, bloed in de urine, bloedingen in de neus en elders, ernstige rug- of nekpijn en oogproblemen (uitscheiding, infecties). Ook neurologische afwijkingen als toevallen of moeilijk lopen komen voor, evenals problemen met de ademhaling of met het hart.

Ehrlichiose heeft, wanneer de hond niet behandeld wordt, vaak een dodelijke afloop of krijgt een chronisch verloop. Ook na een behandeling blijft de ziekte soms chronisch aanwezig. Er ontstaat dan een zeker evenwicht tussen de ziekteverwekker en het immuun- systeem van de hond. De hond is niet echt ziek, maar ook niet echt in orde: Hij is de oude niet meer. De ziekte kan opnieuw opvlammen als de hond om de een of andere reden onder druk staat of een periode van verminderde weerstand doormaakt, bijvoorbeeld doordat er andere ziektes bijkomen (met name Babesiose) of door medicijngebruik (Prednison bijvoorbeeld is erg schadelijk). Maar als u er op tijd bij bent is het zeer goed te behandelen met een antibiotica- kuur en kan de hond zeer goed genezen.

Ehrlichiose moet worden vastgesteld met bloedonderzoek. Verhoogde activiteit van de lever, een laag aantal witte bloedcellen en een laag aantal bloedplaatjes zijn aanwijzingen. Soms kan de parasiet zelf worden ontdekt, zij het minder makkelijk dan bij Babesiose. Wanneer er antistoffen aanwezig zijn, is de hond in elk geval met de ziekteverwekker in aanraking geweest. Als hij daarnaast een aantal van de genoemde symptomen vertoont, kan men er redelijk zeker van zijn dat hij aan Ehrlichiose lijdt.

Ehrlichiose is weliswaar ernstig, maar is met antibiotica goed te behandelen.
De meeste honden herstellen goed wanneer de ziekte in een vroeg stadium wordt herkend en voortvarend wordt behandeld. Chronische gevallen zijn heel moeilijk te genezen.

De behandeling is een kuur van Doxycycline. Deze moet gedurende minimaal 3 weken gegeven worden. In sommige gevallen kan tot 2 maanden behandeld worden.

- Tekst van Anita Pennings -

Hartworm wordt overgebracht van hond tot hond via de bloedzuigende muskiet. Als een besmette hond gestoken wordt door een mug zuigt deze bloed met microscopische kleine wormpjes, microfilarien. Deze microfilarien groeien door in de maag van de mug. De mug steekt een andere hond en brengt via de steek de microfilarien in het lichaam van deze hond. Via het bloed laten ze zich meevoeren naar het hart waar ze zich vastzetten, uitgroeien tot volwassenen en microfilarien produceren. Als er veel wormen in het hart zitten functioneert het niet meer goed en krijgt de hond klachten.

Aangezien de ziekte dus alleen via de muskiet overgebracht kan worden en deze niet in Nederland voorkomt hoeft u niet bang te zijn dat uw hond de ziekte kan overbrengen op uw andere huisdieren.

Er treden klachten op doordat de wormen beschadigingen veroorzaken aan de wand van het hart en de grote longslagaders.

In het eerste stadium van de ziekte heeft de hond bijna geen symptomen. Het uithoudingsvermogen vermindert en er wordt een keertje gehoest. Later treden er ernstigere klachten op, zoals gewichtsverlies, leververgroting, vocht in de buikholte en ademhalingsproblemen. Bloedarmoede kan het gevolg zijn van beschadiging van rode bloedcellen en nierbeschadiging.

Als het hart ernstige beschadigingen oploopt kan de hond uiteindelijk overlijden.

Bij klachten ga je natuurlijk naar de dierenarts.
De ziektesymptomen wijzen op een hartaandoening en op een foto van de borstholte worden vaak de verwijde longslagaders al gezien samen met vocht in de longen en een vergroot hart.
Daarnaast kan de diagnose nauwkeuriger worden gesteld met behulp van een echografie, het maken van een ECG (Electro Cardiogram) en bloedonderzoek.

In bloeduitstrijkjes kunnen soms de kleine larfjes worden waargenomen en er bestaan sinds enkele jaren bloedtesten die de aanwezigheid van larfjes kunnen aantonen.

Er zijn 2 manieren om de hond te behandelen tegen hartworm.
De ene is dat je de hond behandeld met injecties immiticide in de spieren. Deze injecties doden de wormen. Deze behandeling is echter niet zonder risicos omdat de dode wormen in de bloedbaan terecht komen. Er kan dan een verstopping in de aders (trombose) komen met de dood tot gevolg. En het hart kan door de plotselinge dood van alle wormen gaan lekken, wat een snelle dood tot gevolg kan hebben.
De andere behandeling is met Stronghold pipetjes.

Elke maand geef je de hond een pipetje waardoor de larfjes dood gaan. De volwassen wormen kunnen tot 7 jaar leven en zullen vanzelf dood gaan. De dode wormen sterven langzaam en 1 voor 1 waardoor er niet zo een groot gevaar is om een verstopping in de ader te krijgen.

Jaarlijks testen kan de behandeling verkorten.

- Tekst van Anita Pennings -

Het gaat om een ziekte die overgebracht wordt van een besmet dier op een ander dier door de noodzakelijke tussengastheer, een zandvliegje, flebotoom genaamd. De parasiet wordt hierin opgenomen wanneer dit zandvliegje een geďnfekteerd dier steekt en diens bloed opzuigt. Na een verblijf van enkele dagen in het spijsverteringsstelsel van de tussengastheer heeft de parasiet een verandering ondergaan welke het mogelijk maakt dat hij een ander dier infecteert. Wanneer dus na enkele dagen een ander dier wordt gestoken draagt de zandvlieg de parasiet over. Het gaat om een mikroskopisch klein eencellig diertje, protozöe genaamd.

Deze zandvlieg komt momenteel nog niet in Nederland voor, maar wel in de gebieden rond de Middellandse Zee. Verwacht wordt dat als de klimaatsverandering doorzet deze zandvlieg zijn verspreidingsgebied langzaam uit zal gaan breiden naar steeds noordelijkere delen van Europa en uiteindelijk ook in Nederland terecht zal komen. Maar vandaag de dag is de noodzakelijke overbrenger van deze ziekte in Nederland niet aanwezig waardoor een besmette hond geen andere dieren kan besmetten.

Deze protozöe leeft in de rode bloedlichaampjes welke hij vernietigt.

Het gaat om een ziekte met een heel wisselvallig beeld dat per individu verschilt. Het is zelfs zo dat een dier drager kan zijn van de parasiet zonder dat de ziekte zich openbaart. De parasiet is dan in een sluimertoestand aanwezig maar vermeerdert zich niet. In deze toestand kan het diertje jarenlang aanwezig zijn zonder dat er aan de drager iets te merken is. Bij sommige honden openbaart de ziekte zich al heel kort na de infectie en bij anderen kan ze een levenlang aanwezig zijn zonder dat de hond er ooit klachten door krijgt. Of en wanneer de ziekte aktief wordt hangt af van de individuele afweer van de hond. De afweer is geen konstant iets, deze kan hoger of lager zijn. Ziekte, zwakte, een ongeval, hevige stress, allemaal zaken welke de afweer doen verlagen. Op zo'n moment kan de parasiet zijn kans waarnemen.

Dit zal per hond verschillen. Je ziet bij veel honden één of meerdere van de volgende symptomen, in meerdere of mindere mate, maar vrijwel nooit allen tegelijk.

• Lusteloosheid.
• Gewichtsverlies ondanks dat hij goed eet of zelfs veel meer eten krijgt.
• Gewrichtsklachten, zoals opgezette gewrichten of mank lopen. Niet alle gewrichen hoeven aangetast te zijn, het kan zich beperken tot één of meerdere gewrichten.
• Huidklachten zoals droge huid en schilfering, wondjes die slecht of helemaal niet genezen, kale plekken. Typerend is symmetrische kaalheid, dus kale plekken aan beide kanten van het lichaam of op het hoofd.
• Plaatsen waar vaak de huidklachten het eerst waargenomen worden zijn de oren, de neus en rond de ogen. Lichtroze gekleurde plekjes op de randen van de oogleden of rond de neus zijn vaak het eerste wat je ziet, evenals kale plekjes achterop de oren.
• Sterke nagelgroei, ondanks regelmatig knippen steeds weer heel snel lange nagels.
• Spontane neusbloedingen.
• Diarree, soms konstant en soms wisselend.
• Chronische oogontstekingen.
• Droge neus.
• Bloedarmoede, wat o.a. bleke slijmvliezen veroorzaakt.
• Vergrote lymfeklieren, vooral de halsklieren en die welke in de knieholte zitten.

Hier ziet u de neus van de hond, waarbij opvalt dat er een soort korstjes zitten langs de neusranden.
Ook de verkleuringen zijn specifiek voor Leishmaniose.

Hier ziet u het oor van de podenco. Ook hier ziet u duidelijk de verschijnselen van Leishmaniose.
In een gevorderd stadium zullen ook de lever- en nierfunktie evenals het bloed zelf slechter worden.

Kortom, een heel scala van symptomen. Als je hond (vage) klachten heeft waarbij één of meerdere van de bovenstaande dingen zich voordoen zonder dat deze een aanwijsbare oorzaak hebben is het verstandig om je hond zo snel mogelijk te laten testen d.m.v. een bloedtest. Hiervoor wordt een beetje bloed afgenomen wat in een laboratorium onderzocht wordt op de aanwezigheid van de Leishmaniose-parasiet.

Niet alleen de symptomen zijn een wat ingewikkeld verhaal, over de bloedtesten bestaat ook veel onduidelijkheid. Dit omdat er meerdere testen mogelijk zijn. Afhankelijk van de staat van de hond kiest men voor de ene, de andere of een kombinatie van beiden.

Een test genaamd PCR (Polymerase Chain Reaction) spoort DNA-ketens van de parasiet op. Een hond die drager is maar niet ziek kan zo ontdekt worden omdat de PCR-test redelijk zeker kan vaststellen of de hond positief of negatief is. Er is geen ander resultaat mogelijk. Maar, deze test geeft niet aan of de ziekte aktief is of niet. Heb je dus een hond zonder waarneembare symptomen maar waarover er twijfel bestaat of omdat je gewoon gerust wilt zijn en wilt weten of jouw hond wel of niet Leishmaniose-parasieten in zijn lijf heeft is deze de aangewezen test. Een pcr-test kan gedaan worden op bloed, en op DNA. De DNA-test wordt meestal gedaan op beenmerg uit de rib van de hond. Deze test biedt bijna 100% betrouwbaarheid, maar kan erg belastend zijn voor de hond. Op bloed is deze test niet erg betrouwbaar. Als eerste keuze ligt deze manier van testen niet erg voor de hand.

De andere nuttige test heet IFAT: Immuno Fluoresecentie Afweerstoffen Test. Deze test geeft de hoeveelheid afweerstoffen tegen de parasiet aan. Hierdoor komt men te weten in hoeverre de ziekte aktief is. Echter, indien de ziekte niet aktief is zijn er onvoldoende afweerstoffen in het bloed aanwezig om door deze test waargenomen te worden. Hierdoor zal een hond die wel drager is maar waarbij de ziekte in sluimertoestand verkeert negatief geven. M.a.w., je weet dan niet of je hond wel of niet drager is.

Bovenstaande houdt in dat bij een hond met één of meerdere verdachte symptomen beter een IFAT gedaan kan worden en bij een hond zonder symptomen beter een PCR. Geeft een hond positief op de PCR dan dient er nog een IFAT gedaan te worden, om te bezien in welk stadium de ziekte zich bevindt.

Een andere veel gebruikte vorm van testen gebeurt op het bloed en heet Elisa. Deze test biedt een betrouwbaarheid van 80-100%, maar kan in de vroege fase van de ziekte vals negatieve uitslagen geven. Bij twijfel over de uitkomst kunnen we aanraden na een aantal weken te hertesten.
We raden aan om een hond waarvan het vermoeden bestaat dat die besmet is met de leishmania-parasiet zowel te testen op die ziekte als ehrlichia. Ook dat kan met een Elisa-test.

Een andere test-methode heet DAT; direct agglutination test.
Deze test op antilichamen in het bloed en kan, net als de Elisa, in een beginstadium vals negatieve uitslagen geven. Ook hier het advies om bij vermoeden van besmetting na een paar weken opnieuw te testen.
Agglutinatie (samenklontering) van antilichamen in het bloed kan overigens ook na een aktieve fase van de ziekte nog een tijd in het bloed te zien zijn. Op grond van deze test is het niet mogelijk onderscheid te maken tussen een aktief ziektebeeld en een besmetting in het verleden.

Deze ziekte is bij veel Nederlandse dierenartsen vrijwel onbekend en over de beste behandelmethode bestaat hierdoor veel onkunde. In Nederland beperken velen zich tot het gebruik van Alopurinol.
Alopurinol is een middel wat de leefomstandigheden voor de parasiet in het bloed verslechtert. Maar, Alopurinol doodt de parasieten niet, het zorgt ervoor dat ze zich niet makkelijk kunnen voortplanten en vermindert hun aktiviteit aanmerkelijk. Hierdoor zal de hond "beter" worden. Alopurinol wordt gegeven in tabletvorm.
Echter, in Spanje wordt vrijwel altijd gekozen voor een behandeling met Alopurinol in kombinatie met Glucantime. Glucantime is een middel wat geďnjekteerd wordt. Glucantime doodt de parasieten. Hierom is het verstandig om Glucantime mede te gebruiken bij de behandeling. Een kombinatie-behandeling bestaat meestal uit het gedurende een maand toedienen van Glucantime in kombinatie met Alopurinol waarna men stopt met de Glucantime en nog 2 tot 5 maanden doorgaat met het geven van Alopurinol.

Over Glucantime bestaan veel twijfels, het zou een zeer zware belasting zijn voor het lichaam. Dit kán waar zijn, maar heeft veel te maken met de dosering en wijze van toedienen. Wanneer men kiest voor een hoge dosering welke in een spier of direkt in een ader wordt gespoten kan het inderdaad problemen geven. Maar als het in lage dosering en onderhuids wordt toegediend geeft het vrijwel nooit problemen. Behalve bij honden waarbij de lever- en nierfunktie te slecht is. Zolang de gesteldheid van de hond het toestaat is het meer dan raadzaam om te kiezen voor de kombinatie van beide middelen. De juiste dosering van Glucantime hangt af van de toestand van de hond. Evenals eventueel aanvullend bloedonderzoek. Bij sommige honden is het raadzaam een uitgebreider bloedonderzoek te doen om bepaalde waardes vast te stellen. Dit dient echter per geval bekeken te worden.

Geeft men alleen Alopurinol dan is het veel waarschijnlijker dat de ziekte kort na het stoppen van de behandeling de parasiet de kop weer opsteekt. Na een gekombineerde behandeling duurt dit over het algemeen veel langer en is het zelfs mogelijk dat de ziekte niet meer terugkomt. Het is echter vrijwel onmogelijk om de parasiet volledig weg te krijgen, na behandeling zullen veruit de meeste honden drager blijven. Met de bijbehorende kans op een nieuwe uitbraak van de ziekte. Is dit laatste het geval dan kan een nieuwe behandeling de ziekte weer terug dringen. Bij een juiste behandeling en tijdige onderkenning van de symptomen kan een hond met Leishmaniose goed gezond oud worden. Leishmaniose hoeft niet te betekenen dat je hond hieraan overlijdt of zelfs maar zichtbaar ziek hoeft te zijn. Er zijn honden die aan Leishmaniose overlijden, maar veelal gaat het dan om honden waarbij de behandeling laat is ingezet of om honden met daarbij bv een Ehrlichia besmetting. Maar de ziekte is en blijft wel een sluipmoordenaar. Het is een ziekte die in de gaten moet worden gehouden met regelmatig testen. Zowel op de parasiet als de funkties van de organen.

Zeer belangrijk is een vroegtijdige diagnose.

Aangezien elke hond een verhaal apart is en veel dierenartsen niet of onvoldoende kennis bezitten bieden wij voor degenen die via ons een hond hebben geadopteerd de mogelijkheid om via ons een deskundige Spaanse dierenarts te raadplegen. Dit zodat de behandelende Nederlandse dierenarts een zo optimaal mogelijke diagnose kan stellen en de bijbehorende behandeling kan inzetten.

Al onze honden worden voor vertrek naar Nederland onderzocht op Leishmaniose middels een Proteďnogram en een Eliza-test. Verder onderzoeken we het algeheel bloedbeeld, de lever, de nierfunkties en de urine. Op die manier krijgen we een goed beeld over de interne conditie van de hond en de eventuele mogelijkheid dat Leishmania organen heeft aangetast zal dan ook opgemerkt worden. Zo weet u wat u krijgt en wij wat we bemiddelen!

Gebruikte bronnen:
The Canine Leishmaniasis web site
Royal Tropical Institute

Vaassen, 4 oktober 2005
Op kerstavond van 2002 stonden we vol spanning op de luchthaven van Brussel te wachten op de aankomst van Yildah. Na haar aankomst moesten we nog wat formaliteiten afhandelen en konden we haar meenemen naar huis.
Tussen de papieren die we van de stichting kregen zat onder andere een test rapport van Leishmania. Yildah was negatief getest middels een IFI-test dus we hoefden ons voorlopig geen zorgen te maken.

Yildah was een lieve, zachtaardige en rustige hond. Omdat ze erg in zichzelf was terug getrokken vond ik het soms moeilijk om haar emoties te pijlen.
In de loop van de maanden kwam hier wel wat verandering in en had ze duidelijk haar blije en minder blije buien. Toch bleef ze rustig en vooral lui!

In de loop van het jaar 2004 viel het mij op dat ze een paar kale plekjes op de binnenkant van haar poten kreeg. Ik heb hier eigenlijk geen aandacht aan geschonken, ze had er immers geen last van en het zag er rustig en niet geďrriteerd uit. Na een tijdje kreeg ze een zweertje op haar elleboog, de plek waar normaal wat eelt zat was open en ze likte er veel aan. Na twee weken trok dit weer weg en ging de plek weer dicht.
Dit heeft zich regelmatig herhaald maar omdat het elke keer vanzelf genas ben ik er nooit mee naar de dierenarts gegaan.

Ook liep ze af en toe kreupel, dit kon een dag duren, een half uur of twee dagen, en het was niet altijd dezelfde poot. Wel had ze altijd moeite met opstaan en was regelmatig stram nadat ze had geslapen. Daarvoor ben ik wel met haar bij de dierenarts geweest en ik kreeg pijnstillers mee. Deze sloegen goed aan en ze werd zelfs weer wat levendiger.
Nadat pijnstillers op waren ben ik een voedingssupplement gaan gebruiken. Dit sloeg goed aan en de stijfheid werd een stuk minder.

Aan het einde van 2004 ging het mij opvallen dat Yildah wel erg rustig was, ze sliep veel en speelde minder dan normaal. Het ging eigelijk erg geleidelijk en ik wijdde het aan het feit dat ik net mijn relatie had verbroken en een tijdje bij mijn zus woonde. Dit was een stressvolle periode voor mij maar natuurlijk ook voor Yildah.
De tijd verstreek, ik kreeg eindelijk eigen woonruimte en probeerde mijn leven weer langzaam op te bouwen. Yildah werd steeds rustiger en slomer. De dagelijkse boswandeling vond ze wel leuk maar ze liep toch veel achter mij te sjokken. Ze kreeg steeds meer kale plekjes op haar poten en ze sliep enorm veel. Zo heel af en toe spookte het woord 'Leishmania" door mijn hoofd, maar ja, ze was negatief getest toen ze uit Griekenland kwam dus ik achtte de kans klein dat ze daadwerkelijk besmet was met deze ziekte. Toch ging ik op internet op zoek naar informatie over deze ziekte en de symptomen.
Ze vertoonde toch wel een aantal symptomen maar ik had niet de indruk dat ze erg ziek was. Ze was wel sloom en ze sliep veel maar zo was ze eigelijk altijd geweest, alleen de laatste paar maanden was dit wat verergerd.

Toen het mij op een dag opviel dat ze rond haar ogen ook kale plekjes aan het ontwikkelen was kreeg ik toch steeds meer het gevoel dat er echt iets niet in de haak was. Ik heb overlegd met mijn dierenarts maar deze vond de symptomen te vaag voor Leishmania. De twijfel bleef en ik ging op zoek naar ervaringen van mensen met Leishmania-honden.

Het werd mij duidelijk dat er zoveel verschillende symptomen zijn en dat elke hond anders reageert op deze ziekte. Toch was er een overeenkomst, iedereen had het over "het gevoel dat er iets mis was". Je kon je vinger er niet op leggen maar je voelde toch dat er iets niet klopte.
Na het lezen van al deze ervaringen heb ik de knoop doorgehakt en heb een afspraak gemaakt bij de dierenarts. Yildah was zoals altijd blij om de dierenarts te zien en ging snel op tafel zitten (tja, alles voor een koekje!). Er werd in haar hals een stukje kaal geschoren en toen was goed te zien dat ook daar de huid geďrriteerd was. Voor mij een bevestiging dat het wel Leishmania moest zijn, maar de dierenarts dacht meteen aan een voedselallergie.
Toen we nog even stonden na te praten viel Yildah in slaap op de behandeltafel. Ik maakte er een grapje over maar toen drong pas eigelijk goed tot me door dat ze echt ziek was.

Op internet vond ik (na lang zoeken) nog een lijst met symptomen van deze ziekte. Er stonden er zelfs een paar bij die bij mij nog niet bekend waren maar wel een hoop verklaarde.
Yildah heeft bijvoorbeeld dikke, snel groeiende en keiharde nagels. Ik heb hier nooit aandacht aan besteed maar nu snap ik waarom. Ook stond er: "steeds terugkerende zweren op plaatsen waar zich gewrichten bevinden". Dat verklaart de steeds terugkerende zweer op haar elleboog.
Het duurde een week voordat de uitslag binnen was en in die week hoopte ik toch stiekem dat het een voedselallergie zou zijn. Helaas bleek het toch Leishmania te zijn, het was geen verrassing maar meer een bevestiging van al mijn vermoedens.

Meteen na de uitslag van het onderzoek zijn we begonnen met de behandeling met Allopurinol. Nu ik dit schrijf is dat zeker twee maanden geleden, en in die maanden is Yildah een hele andere hond geworden. Ze is erg actief en levendig, ze rent weer rond in het bos, loopt mee naast de fiets (en hard ook!!) en speelt veel en graag met mij.

Ik krijg veel reacties uit mijn omgeving over het feit dat Yildah zo ontzettend is opgeknapt. Lag ze normaal de hele avond in haar mand te slapen, nu komt ze regelmatig met speelgoed aan sjouwen. Ze vind zoekspelletjes het einde, dit deden we eerder ook maar toen gaf ze het zoeken al snel op.
De plek op haar elleboog ziet er goed uit, de huid is weer dikker geworden en er groeit zelfs haar op. De kale plekjes op haar poten zijn nog goed te zien maar er is inmiddels haar aan het groeien. Ook haar wisselende kreupelheid is niet meer terug gekomen.
Het enige wat we goed in de gaten moeten houden zijn haar nieren, uit de niertest bleek dat haar waarden waren verhoogd. Dit komt mede door de medicijnen en binnenkort wordt ze weer getest om te kijken hoe het ervoor staat. Mocht het nodig zijn dan wordt de dosering aangepast. In maart volgend jaar zijn we klaar met de allopurinol kuur, dan wordt ze weer getest om te kijken of de Leishmania weer terug is in "slaap stand".

Nu ik dit zo schrijf en terug kijk op al die jaren vallen eigenlijk langzaam alle puzzelstukjes op hun plaats. Al die vage klachten samen gebundeld geven een duidelijk beeld van Leishmania.
Omdat ze in Griekenland negatief getest was had ik toch altijd in mijn achterhoofd dat ze geen Leishmania kon hebben. Natuurlijk wist ik wel dat de ziekte zich na jaren nog kan openbaren mocht de hond drager zijn. Maar toch, mijn honden waren vrijwel nooit ziek, ze waren altijd gezond en sterk.

Ik hoop dat ik met mijn verhaal duidelijk kan maken dat Leishmania een ziekte is die zoveel verschillende symptomen laat zien. Bij sommige honden is het overduidelijk en bij andere juist weer niet. Zijn er vermoedens van Leishmania laat je hond dan altijd testen, ook al denkt je dierenarts er anders over, ook al vind je de klachten niet overduidelijk.
Je kan er niet vroeg genoeg bij zijn!!

Groetjes van Charlotte en een poot van Yildah.

* Lieve Yilda heeft uiteindelijk toch de strijd verloren en is op 13 mei 2007 overleden aan nierfalen, veroorzaakt door de leishmania.
Lieve Yilda, dappere dame, rust zacht...

Februari 2003

Na veel getwijfel, bellen en een aantal mailtjes verder is de knoop doorgehakt. We gaan voor Antonia, een 3-jarige Griekse teef die er niet al te best aan toe is. Heel angstig, mager en in slechte conditie. Na een eerste kennismaking mogen we haar een paar dagen later ophalen.

Jody knapt op

De eerste tijd gaat het snel vooruit met Jody (zo heet ze inmiddels). Ze ontwikkelt zich met veel geduld tot een voorbeeldige huishond. Inmiddels is er een tweede Griekse hond bij gekomen en ze kunnen het prima met elkaar vinden. Jody is duidelijk geen actieve, speelse hond, maar heeft zeker wel plezier in het leven!

Maart 2004; er is iets...

Hoewel ik er niet precies de vinger op kan leggen, ontstaat steeds meer het gevoel over Jody dat er iets aan de hand is. Ze is veel aangekomen in gewicht, ondanks een dieet. Ze sjokt tijdens de wandelingen maar wat achter me aan, het lijkt alsof ze geen zin meer heeft. Ze heeft nog wel speelmomenten met Filos, maar het houdt niet over. Van andere mensen hoor ik ook dat ze een wat slome, 'depressieve indruk' maakt. Ze kan uren op de bank voor zich uit liggen staren. Ik besluit haar te laten onderzoeken. Het is moeilijk uit te leggen wat het probleem is. Ze ziet er prima uit (oké, iets te dik), zit goed in haar vacht, haar eetlust is in orde. Haar hart klinkt niet 100%, maar zou dat de oorzaak zijn? We denken dat misschien de schildklier niet goed werkt. Maar uit bloedonderzoek blijkt dat die waarde perfect binnen de norm valt. Wat nu? Op röntgenfoto's zien we een vergroot hart en een soort littekenweefsel op de longen, waarschijnlijk door een verwaarloosde longontsteking. Haar lever en milt blijken ook iets vergroot, maar de dierenarts wijt dit aan de slechte omstandigheden waaruit ze kwam. Ook blijkt dat ze vroeger 3 ribben gebroken heeft gehad. Niet leuk natuurlijk, maar nog geen aanwijsbare oorzaak voor haar toestand.

Om meer duidelijkheid te krijgen over haar hart laat ik bij een andere arts een ECG maken. Hieruit blijkt nogmaals dat haar hart niet optimaal functioneert, maar het is zeker niet de oorzaak van haar slome gedrag. Sommige momenten is ze zelfs zo sloom dat ze overal gaat liggen en zelfs in de wacht- en behandelkamers gaat liggen slapen.

De woorden 'buitenlandse ziekten' vallen wel eens, maar daar vertoont Jody toch geen symptomen van, volgens de dierenartsen? Bovendien heeft ze het jaar daarvoor testen gehad, en daar kwam niks uit. De weken gaan voorbij, en Jody wordt er niet beter op.

Toch maar weer een uitgebreid bloedonderzoek doen, is het advies. Daarbij worden alle waarden getest, dus er moet toch iets aan het licht kunnen komen. Er wordt weinig afwijkends geconstateerd, maar de 'eosinofielen' (= een soort witte bloedcellen) zijn verhoogd. Volgens de dierenarts wijst dit op parasieten of een allergie. Dan gaat er bij mij een alarmbel af; Leishmaniose!! In eerste instantie gelooft de dierenarts hier niet zo in, maar op mijn aandringen wordt er toch een test gedaan. Een paar dagen later is de uitslag er; positief staat er op de fax...

Mei 2004; Start van de behandeling

Mijn dierenarts adviseert te behandelen met Allopurinol. Ik heb echter veel rond gespeurd op internet en heb gevonden dat Glucantime-injecties gecombineerd met een half jaar Allopurinol tabletten een effectievere behandeling vormen. Bovendien zijn Jody's lever- en nierwaarden nog prima, dus moet ze de behandeling aankunnen.
Mijn dierenarts heeft er geen ervaring mee, maar volgens 'Utrecht' is het een gevaarlijk middel. Hij zegt dat ik die behandeling op eigen risico moet uitvoeren. Hij wil me wel ondersteunen, maar wil niet verantwoordelijk zijn voor eventuele gevolgen.
Via Willy uit Spanje bestel ik de Glucantime injecties, want in Nederland zijn ze haast niet te betalen. Een maand lang spuit ik Jody 2 keer daags 3,7 ml. onder de huid in, steeds op andere plek van haar lichaam, om zwellingen te voorkomen. Ook krijgt ze 6 maanden lang de Allopurinol tabletten, vitaminepillen, echinacea en solidago-complex om het lichaam te ondersteunen.

Na een paar maanden merk ik verbetering. Jody gaat steeds meer rennen tijdens de wandelingen, wordt actiever in huis en gedraagt zich gewoon meer als 'echte hond'. Ze is nog steeds geen atletisch wonder, maar het slome, depressieve is veel minder geworden!

November 2004; opnieuw bloedonderzoek

Na een half jaar medicijnen wordt Jody opnieuw getest. Uit het bloedonderzoek blijkt dat de Leishmaniose niet meer actief is in haar lichaam! We kunnen dus stoppen met de behandeling! We blijven natuurlijk wel alert en Jody krijgt nu jaarlijks een bloedonderzoek voor het geval de ziekte terug komt.
De dierenarts is nu ook 'om' wat betreft de omstreden behandeling, en wil onze ervaring zelfs gebruiken bij andere honden die met deze ziekte te maken krijgen.

Nu; Oktober 2005

Het gaat nog steeds goed met Jody. Volgende maand wordt ze weer getest, maar we denken dat het nog wel oké is. Door haar andere kleine kwaaltjes (hart en longen) zal ze nooit een superactieve hond met een superconditie worden, maar op deze manier moet ze toch een leuk leven kunnen hebben.

Dit was mijn stuk over Jody. Ik hoop dat mensen er iets aan hebben. Helaas weten de dierenartsen in Nederland lang niet altijd wat er mogelijk is als een hond Leishmaniose krijgt. Het kan een dodelijke ziekte zijn, maar als je er op tijd bij bent en de goede behandeling geeft kan de hond zeker opknappen!

Als je het vermoeden hebt dat er 'iets' is met je hond, laat dan testen op buitenlandse ziekten. Helaas heeft het mij veel tijd en moeite (en geld...) gekost doordat we niet aan de ziekte dachten en daardoor te lang in medische circuit hebben rond gedwaald.
Terwijl je het met 1 bloedtest zeker weet...

Groeten van Nina en een poot van Jody en Filos

In december 2002 kwam onze eerste buitenlandse hond uit Turkije, Jesse genaamd. Een klein uitgevallen turks-duitse staande. Van haar was bekend dat ze een gebroken achterpoot heeft gehad die heel scheef wat vergroeid en ze dus meer op drie poten liep.
Rene en ik hadden besloten haar daar aan te laten opereren door een orthopedisch chirurg. (wisten wij veel van die Leishmania daarna).

Toen ze hier kwam vond ik meteen al dat ze van die gekke lange nagels had. Ook was haar huid schilferig, maar ik weet het aan een slechte conditie en omstandigheden. In de loop van 2003 scheurde ze elke keer haar nagels, wat ik ook vreemd vond. Elke keer een wondje wat niet heelde.
Ondertussen kwam er een tweede buitenlandertje, Max uit Spanje. De twee zijn inmiddels een hecht echtpaartje geworden. Samen waren(zijn) ze de schrik van de konijnenpopulatie in het dichtstbijzijnde park(vangen nooit iets hoor). Totdat Jesse bij het uitlaten in het bos ongewoon sloom was en gewoon bij me kwam lopen! Je kan dan denken: zo! Ik heb mijn jachthond eindelijk onder controle! Maar dit was erg vreemd. In die tijd las ik alles wat los en vast zat op www.buitenlandsehonden.nl , en zo ook over ziektes.

Jesse had inmiddels een fikse ontsteking aan haar poot door een gescheurde nagel. Naar de dierenarts, hup wat antibiotica. Ondertussen begon ze ook mank te lopen.

Maar ook vele wondjes die niet wilden helen, een soort ''roos'', pukkeltjes bij haar neus en oren, verdikte lymfeklieren. Och, heden dat ik het niet eerder gezien had, ik als een speer weer naar de dierenarts en mijn vermoedens verteld. Er was bloed afgenomen voor een test. Tsjee wat duurde de uitslag lang. Twee weken!

De dierenarts vond geen noodzaak om te beginnen met behandeling. Jesse werd zieker en zieker(ik zag al een heel doemscenario), ik wilde hier niet op wachten. In de tussentijd heb ik heel veel ondersteuning gehad van Sonja Huisman, van stichting hulp aan buitenlandse honden. Zij vertelde me dat de ziekte echt niet dodelijk hoeft te zijn en legde me de behandelmethoden uit in Spanje. Voor haar was het 100% duidelijk dat Jesse Leishmania had(haar hond had het zelf ook, pff.die liep nog levend rond!). Ik kreeg van haar in ieder geval alvast allopurinol tabletten om alvast mee te starten. Via haar kwam ik in contact met Willy, die voor mij Glucantime heeft opgestuurd uit Spanje.

Ondertussen de bloeduitslag. Superhoge titer. Maar de lever en nieren waren goed, dus we konden ook beginnen met glucantime injecties. Echter de dierenarts stond er niet achter. Maar Rene en ik stonden erop. Ik heb hem gevraagd mij te leren hoe ik moet injecteren en ons verder te begeleiden in geval er iets mis mocht gaan. Dit wilde hij wel doen, maar het risico was voor ons. (hoezo risico, als er 1000-en honden in spanje er mee behandeld worden?). ''Utrecht'' vond nl. dat het middel teveel bijwerkingen had. De hond kon in shock geraken. Ik ben eigenwijs geweest en de dosis aangehouden wat in Spanje werd aangeraden. Daarnaast Solidago(ter ondersteuning van de nierwerking) en een multivitamine tablet gegeven(hoewel honden zelf ook vit.C aanmaken) om Jesse haar weerstand wat op te krikken.

Een maand lang hebben we injecties gegeven, een half jaar allopurinol tabletten.
Daarnaast ben ik gaan voeren volgens de BARF methode. Dit houdt in dat je je hond kompleet vers vlees(van een bepaalde fabrikant) geeft of dit zelf samensteld(vleesbotten/vlees/groenten/vis e.d. alles rauw volgens bepaalde verhoudingen). Het is mijn persoonlijke mening maar ik denk mede door deze voermethode Jesse enorm is opgeknapt en haar immuunsysteem daar goed mee ondersteund wordt. Ten tijde dat ze ziek werd nl. voerde ik brokken.

7 maanden na de symptomen heb ik opnieuw een bloedtest laten doen. Nog steeds een hoge titer, lever en nieren goed. Een doodzieke hond? Nee in tegenstelling zelfs. Een hond die door het bos heen raced, twee uur achter de eendjes aan zwemt en niet uit het water wil komen. Iedere keer klaar staat: ''Baasje gaan we weer?'' Ze rent zelfs een uur mee met hardlopen(ik ben moeier dan zij). T's me een bezige tante met haar bijna 6 jaar en in betere conditie dan menig hond.
Wat moet ik hiermee? Nu 1,5 jaar later moet ik weer een bloedtest laten doen. Wat zal de titer zijn? Ik weet het niet. Misschien lijkt het wel als je de bloedwaarden bekijkt zonder dat je de hond hebt gezien, alsof je een doodzieke hond hebt. Zal ze oud worden? Ik weet het niet, het schijnt dat honden met Leishmania gewoon oud kunnen worden als de ziekte onder controle is.

Mij is aangeraden naar de hond te blijven kijken, hoe gedraagt hij/zij zich. En natuurlijk die regelmatige bloedtest. Als de titer weer hoog is, behandel ik weer een week met allopurinol en glucantime. Hoewel ik het best moeilijk vind. Hoewel ieder andere hond in zijn leven ook te maken kan krijgen met diverse ziektes. Ik zorg er in ieder geval voor dat haar weerstand hoog blijft, want die Leishmaniabeestjes houden van honden met een slechte weerstand, dan worden ze weer actief.
Ik vind het heel positief dat er nu veel informatie is over buitenlandse honden ziektes. De dierenartsen hier hebben het niet altijd in de gaten. Heeft je hond elke keer van die vage klachten? Laat dan ieder geval testen op Leishmania.

Karin & Jesse